Birçok insan için oyun oynamak ve sosyal medya kullanmak günlük yaşamın bir parçasıdır; bu aktiviteler bağlantı, rahatlama ve eğlence sunar. Ancak, küçük bir grup için bu aktiviteler sessizce aşırı hale gelebilir ve uyku, iş, ilişkiler ve zihinsel sağlık üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Yeni araştırmalar, kişilik özelliklerinin internet oyun bozukluğu veya sosyal medya bağımlılığı geliştirme riski en yüksek olan kişilerde önemli bir rol oynayabileceğini öne sürüyor. Bulgular, International Journal of Social Psychiatry dergisinde yayımlandı.

Çalışma, geniş kişilik özelliklerinin yanı sıra daha spesifik kişilik boyutlarının, yetişkinlerde sorunlu oyun ve sosyal medya kullanımına nasıl ilişkilendiğini inceledi. Gençlere odaklanmak yerine, araştırma geniş bir yaş aralığındaki yetişkinleri ele alarak dijital alışkanlıkların artık ergenliğin ötesine geçtiğini yansıtıyor.

Araştırmacılar, düzenli olarak çevrimiçi oyun oynayan veya sosyal medya kullanan 18 ile 88 yaşları arasındaki 246 yetişkinin verilerini analiz etti. Katılımcılar, kişilik ölçümleri ile internet oyun bozukluğu ve sosyal medya bağımlılığı için tarama araçlarını tamamladı. Amaç, belirli kişilik kalıplarının sürekli olarak daha yüksek veya daha düşük risk öngörüp öngörmediğini görmekti.

Geniş kişilik düzeyinde, iki özellik öne çıktı. Öz disiplin, organizasyon ve hedef odaklılığı yansıtan sorumluluk, hem oyun bozukluğu hem de sosyal medya bağımlılığı ile daha düşük seviyelerde ilişkilendirildi. Önceden plan yapma ve zamanı dikkatlice yönetme eğiliminde olan kişiler, sorunlu çevrimiçi alışkanlıklara kayma olasılığı daha düşük görünüyordu.

Buna karşılık, kaygı, düşük ruh hali ve duygusal istikrarsızlık eğilimlerini içeren negatif duygusallık, daha yüksek risk ile ilişkilendirildi. Daha güçlü negatif duygular yaşayan bireyler, başa çıkma yöntemi olarak oyunlara veya sosyal platformlara yönelme olasılığı daha yüksek olabilir; bu durum, zamanla kırılması zor bir döngü haline gelebilir.

Araştırmacılar kişilik boyutlarına baktıklarında, daha ayrıntılı bir resim ortaya çıktı. Oyun bozukluğu için, sorumluluk, başkalarına saygı ve güven ile ilgili boyutların koruyucu bir rol oynadığı görüldü. Güvenilir ve düşünceli hisseden yetişkinler, oyun üzerindeki kontrolü kaybettiklerini bildirme olasılığı daha düşük oldu.

Sosyal medya bağımlılığı ise farklı bir desen gösterdi. Duygusal dalgalanma ve depresif eğilimler en güçlü risk faktörleri olarak ortaya çıktı; bu da ruh hali düzenlemenin sorunlu sosyal medya kullanımında merkezi bir rol oynadığını gösteriyor. Organizasyon da önemliydi; daha organize bireyler, muhtemelen birden fazla platformda sınırlar koyma konusunda daha iyi oldukları için daha düşük risk gösterdi.

Bulgular, oyun bozukluğu ve sosyal medya bağımlılığının sıklıkla bir arada gruplandırılmasına rağmen, aynı olmadığını vurguluyor. Oyun problemleri, daha çok kişilerarası ve sorumluluk ile ilgili özelliklerle bağlantılı iken, sosyal medya bağımlılığı ruh hali ve duygusal düzenleme ile daha güçlü bir şekilde ilişkilendirildi.

Önemli bir not olarak, çalışma kişiliğin kaderi belirlemediğini öne sürmüyor. Özellikler ve boyutlar eğilimleri tanımlar, sabit sonuçları değil. Ancak bu kalıpları anlamak, klinik uzmanların, eğitimcilerin ve politika yapıcıların, farklı insanların dijital teknolojileri nasıl kullandığını yansıtan daha hedeflenmiş önleme stratejileri tasarlamasına yardımcı olabilir.

Araştırmacılar ayrıca, neden-sonuç ilişkisini doğrulamanın mümkün olmadığı kesitsel tasarım gibi sınırlamaları da belirtti. Yine de, sonuçlar kişiliğin yetişkinlerin oyun ve sosyal medya ile nasıl etkileşimde bulunduğunda ve neden bazılarının diğerlerinden daha fazla zorluk yaşadığına dair anlamlı bir rol oynadığına dair artan kanıtlara katkıda bulunuyor.